Tajemniczy kamień z Naliboków

28 stycznia 2014

Fot. ze zbiorów Wacława Nowickiego

Fot. ze zbiorów Wacława Nowickiego

 W centrum Nalibok obok „Lipki Prezydenta”, znajdował się przed II wojną światową granitowy kamień z tajemniczą inskrypcją.

Przy dokładnym przyjrzeniu się, łatwo możemy odczytać dwie duże łacińskie literki „RP” i datę „1748”. Możemy to   zinterpretować jako: „Roku Pańskiego 1748”.

Trudność sprawia odczytanie i  interpretacja inskrypcji nad datą. Wydaje się, że pomocna  może być pewna wiedza historyczna, i ważne dla miasteczka wydarzenia z przeszłości.

Księżna Anna z Sanguszków Radziwiłłowa (1676 – 1746), małżonka Karola Stanisława, ordynata nieświeskiego i ołyckiego,  założyła w Nalibokach w 1723 r., hutę szkła, i w 1737 szlifiernię w pobliskich Jankowiczach. Po jej śmierci pracę kontynuował wnuczek książę Karol „Panie Kochanku” – „po 1746 r., rozwinął produkcję manufaktur szkła w Urzeczu i Nalibokach, które działały potem, pierwsza do 1846, druga do 1862 roku”.[1][2]

Pierwsze słowo inskrypcji to przypuszczalnie „Hutta”, pisane przez dwa „TT”, co było wtedy możliwe przy napływie do pracy w hucie wykwalifikowanych pracowników z Saksonii (po niemiecku „Hutte” przez „a – umlaut”).

Trudności sprawia odczytanie drugiego słowa, może to  „Pańska” – „Hutta Pańska” lub „Hutta  Polska” ?

Czy data „1748” na kamieniu, to erygowanie nazwy huty w czasie jej ożywienia i prosperity ?

Jedno jest pewne, tajemniczy kamień z Nalibok jest cenną pamiątką historyczną dla miasteczka, i dla wspólnej polsko – białoruskiej historii z czasów W.Ks. Litewskiego.

Szkoda, że nie wiadomo gdzie obecnie się  znajduje, i co się z nim stało ?

 

Stanisław Karlik

 


[1]  Włodzimierz Piwkowski „Mecenat radziwiłłowski w dziedzinie kultury, sztuki i rzemiosła artystycznego” (W:) Radziwiłłowie herbu Trąby” Wydawnictwo Archiwum Głównego Akt Dawnych DIG, Warszawa 1996.

[2]  Polski, „Założenie  huty szkła w Nalibokach” (portal internetowy)

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *